Raport o sporach budowlanych w Polsce 2025

Po raz kolejny oddajemy w Państwa ręce Raport CAS dotyczący sporów budowlanych w Polsce – tegoroczne opracowanie pozwala nie tylko monitorować parametry sporów, lecz także uchwycić zmianę „mechaniki konfliktu” w kontraktach: od problemów stricte kosztowych do problemów decyzyjno-proceduralnych. 

Aktualna edycja powstała we wciąż wymagających realiach rynkowych, ale jednak innych niż w latach pandemii i pierwszych fal szoku wojennego. Presja kosztowa słabnie i coraz rzadziej jest pierwszym zapalnikiem sporu. Na plan pierwszy wychodzi natomiast niewydolność systemowa: deficyt decyzji – opóźnione uzgodnienia, „zamrożone” zatwierdzenia, rozproszenie odpowiedzialności, ostrożność instytucjonalna oraz długie ścieżki akceptacyjne. W skrócie: zamiast sporu o koszty mamy coraz częściej spór o decyzję – a to typ konfliktu, który szczególnie łatwo zsuwa się ze stołu negocjacyjnego na wokandę i ma naturalną tendencję do przewlekłości. 

Na ten obraz wpływa również, dłuższy niż oczekiwano, okres „przestawiania się” instytucji po wyborach z jesieni 2023 r. – nie w sensie politycznym, lecz organizacyjnym i proceduralnym. Zmiany kadrowe, przeglądy portfeli inwestycji, redefinicje priorytetów, ponowne otwieranie uzgodnień i ostrożniejsze podejmowanie decyzji w administracji oraz po stronie zamawiających publicznych przełożyły się na wydłużenie cykli decyzyjnych. W kontraktach, gdzie czas jest kluczową walutą, taki paraliż szybko materializuje się w roszczeniach, sporach o podstawy odpowiedzialności i w „usztywnianiu” stanowisk stron – zwłaszcza gdy towarzyszy mu obawa przed osobistą lub instytucjonalną odpowiedzialnością za rozstrzygnięcia. 

W ramach badania – obok stałego, porównywalnego zestawu pytań – do ankiety włączyliśmy również pytania z krótkich sond prowadzonych przez nas na LinkedIn. Służyły one „testowaniu temperatury rynku” i doprecyzowaniu wątków, które w ostatnich miesiącach najczęściej wracały w dyskusjach branżowych. 

Jeśli poprzednie lata częściej uruchamiały odruch „solidarności kryzysowej” (dogadajmy się, bo okoliczności są nadzwyczajne), o tyle dziś coraz wyraźniej wraca logika ostrożności i formalizacji: spory, które mogłyby zostać domknięte na poziomie kontraktu, trafiają do postępowań – a to oznacza dłuższe horyzonty, wyższe koszty transakcyjne i trudniejszą odbudowę współpracy na projektach. Ten raport jest próbą uchwycenia tego przesunięcia – i wskazania, co ono oznacza dla praktyk zarządzania roszczeniami, dokumentowaniem, ADR oraz strategią procesową.